ต้นพะยอม เป็นไม้ยืนต้น สูงใหญ่ ออกดอกสีขาวเล็กๆ ในช่วงฤดูหนาว ภาพที่เห็นถ่ายเมื่อเดือนมกราคม ปี 2563 ที่ห้วยตึงเฒ่า เชียงใหม่
คนไทยเรียกดอกพะยอม คนเหนือเรียกดอกขะยอม เป็นที่มาของชื่อบ้านสันคะยอม แปลง่ายๆ คือ พื้นที่ที่เป็นสันเป็นดอน มีต้นดอกพะยอมโดดเด่น ทางภาคเหนือมีหมู่บ้านชื่อสันคะยอมเกือบทุกจังหวัด เฉพาะที่เชียงใหม่กูเกิ้ลดูคร่าวๆ มีบ้านสันคะยอมที่ อ. สันทราย อ.แม่ริม และอ. ฝาง สันนิษฐานว่าในอดีตดอกพะยอมน่าจะมีให้เห็นได้ทั่วภาคเหนือ
แต่สันคะยอมที่สันทรายนี้ แรกที่มาสร้างบ้าน ก็เคยคิดจะปลูกไว้เหมือนกัน อยู่สันคะยอมไม่มีต้นดอกพะยอมได้ยังไง แต่ก็ถูกยันไว้ว่าอย่าหาทำ เพราะเป็นต้นไม้ใหญ่ เมื่อโตเต็มที่จะสูงมาก ที่ดินบ้านแกนั้นเล็กขนาดแมวไม่พอวิ่งเล่น
เคยเห็นต้นพะยอมที่สันคะยอมอยู่ 1 ต้น ในบ้านใครสักคน ข้างๆ กาดนัดสันคะยอม สถานที่ที่ปลูกต้นพะยอมไว้เป็นดงสวยงาม คือที่ สวนสาธารณะห้วยตึงเฒ่า ตรงบริเวณศาลาริมน้ำ ใกล้ๆ องค์พระ ช่วงนี้ดอกพะยอมบานนั้น ดอกจะร่วงลงพื้น เราไปเดินออกกำลังกายตอนเช้า เจ้าหน้าที่ยังไม่มากวาดถนน บริเวณนั้นจะปูพื้นด้วยดอกไม้เล็กๆ สีขาว เต็มไปหมด เคยเก็บมาให้พี่แอตากแห้ง ทำเป็นชาดอกพะยอมด้วย กลิ่นจะหอมอ่อนๆ จนถึงขนาดมีใครคนหนึ่งบอกว่าถ้าเลือกตายได้ ขอนอนตายใต้ต้นพะยอมตอนออกดอก
อีกที่หนึ่งที่เป็นสวนดอกพะยอมบริเวณกว้างใหญ่ คือ ด้านหลังหอศิลป์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ฝั่งบริเวณตรงข้ามตลาดต้นพะยอม ช่วงที่เรามาเรียนเชียงใหม่ ประมาณปี 2529 ถนนสุเทพ ตั้งแต่หน้าตลาดต้นพะยอม จะมีต้นพะยอมปลูกริมถนน ไปถึงประมาณหน้าวัดสวนดอก ต่อมามีการขยายถนน ก็มีการตัด และขุดล้อมไปปลูกที่สวนสาธารณะที่ไหนสักแห่งจำไม่ได้ ตอนนั้นก็มีการประท้วง แต่ก็ไม่สำเร็จ จนกลายมาเป็นตลาดต้นพะยอม ที่ไม่มีต้นพะยอม ถึงทุกวันนี้
ดอกพะยอมกินได้นะ
จากเวบบ้านและสวน บอกว่า
ดอกของต้นพะยอมมีสรรพคุณทางยาที่หลากหลาย โดยใช้ทำอาหาร เช่น ยำหรือแกงส้ม หรือใช้เป็นสมุนไพร และสามารถทำยาหอมแก้อาการ เป็นลม บำรุงหัวใจ ลดไข้ ได้ , ดอกอ่อน นำมารับประทานสด หรือนำมาลวกเป็นผักร่วมกับน้ำพริก
ด้าน เปลือกต้นพะยอม ช่วยแก้อาการท้องร่วง ท้องเดิน ใช้กินแทนหมาก ช่วยแก้ลำไส้อักเสบได้ รวมถึงยังมีสีสาร Tannin มาก สามารถใช้เป็นยาฝาดสมานแผลในลำไส้ได้ และยังช่วยสมานบาดแผล ชำระบาดแผล ด้วยการใช้เปลือกต้นนำมาฝนแล้วทาบริเวณบาดแผล
คนไทยโบราณเชื่อว่า บ้านไหนปลูกต้นพะยอมไว้ประจำบ้าน จะทำให้มีอุปนิสัยที่อ่อนน้อม เนื่องจากพะยอม คือ การยินยอม ตกลง ผ่อนผัน ประณีประนอม นอกจากนี้ยังเชื่ออีกว่าจะไม่ขัดสน เพราะบุคคลทั่วไปให้ความเห็นใจและยอมให้ในสิ่งที่ดีงาม และยังเชื่ออีกว่าถ้าปลูกต้นพะยอมทองก็จะทำให้ไม่ขันสนเงินทอง จึงถือเป็นอีกหนึ่งไม้มงคลของไทยด้วย
ส่วน กาดสันคะยอม ออนไลน์ นั้น มีดอกขะยอมในหัวใจเสมอเจ้า
มัดรวมหน้าร้านทุกช่องทางในลิ้งค์นี้ค่ะ https://linktr.ee/kadsankayorm
Leave a Reply