ฉันเป็นคนเชียงใหม่ที่มีชีวิตอยู่ในฝั่งตะวันออกของแม่น้ำปิง ในขณะที่ “นักท่องเที่ยว” จะรู้จักเชียงใหม่จากฝั่งตะวันตกของแม่น้ำมากกว่า
ดอยสุเทพอยู่ทางทิศตะวันตกแน่ๆ
มช. อ่างแก้ว วัดอุโมงค์ วัดผาลาด ดอยปุย ถนนนิมมานฯ เมญ่า กาดหลวง เขตเมืองเก่าที่อยู่ในกำแพงเมือง วัดพระสิงห์ วัดเจดีย์หลวง จนมาถึงพืชสวนโลก วัดพระเจ้าทันใจ ไนท์ซาฟารี ก็ยังเป็นเขตตะวันตกเฉียงใต้ หรือนักท่องเที่ยวมักจะรู้จักเชียงใหม่ผ่าน เชียงดาว ดอยอินทนนท์ แม่ริม แม่แตง เป็นดินแดนแห่งภูเขา สายน้ำ รีสอร์ท ที่พัก
ลึกๆ ฉันก็แอบดีใจที่โซนตะวันออกของแม่น้ำปิงยังไม่เป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยว
โซนนี้มีเสน่ห์อย่างไร?
ฉันใช้ชีวิตตั้งแต่อยู่ ป. 1 จนจบมัธยมปลายที่โรงเรียนดาราวิทยาลัย ในสมัยที่โรงเรียนดาราฯ ยังไม่มีสระว่ายน้ำเป็นของตนเอง พวกเราต้องเดินจากโรงเรียนดาราฯ มาเรียนว่ายน้ำที่อนุบาลบ้านเด็ก ในย่านนี้นอกจากโรงเรียนดาราฯแล้ว ยังมีวิทยาลัยพยาบาลของของมหาวิทยาลัยพายัพ โรงพยาบาลแมคคอร์มิค โรงเรียนปริ๊นส์ฯ บริติชเคาน์ซิล โรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน บอกคร่าวๆ แค่นี้ก็คงพอจะนึกออกว่า ย่านนี้เป็นที่อยู่อาศัยของมิชชันนารีอเมริกันเพรสไบทีเรียน ในขณะที่วัดเกตุซอย 1 เป็นมัสยิดตักวา อ้อมไปทางซ้ายมือเป็นสันป่าข่อยอันเป็นย่านพ่อค้าเจ้าสัวคนจีน วนซ้ายมาอีกรอบคือถนนทุ่งโฮเตล ที่สมัยก่อนมีโรงแรมรถไฟ ใกล้ๆกับสถานีรถไฟ
ความโดดเด่นของย่านนี้ที่ไม่เหมือนย่านไหนของเชียงใหม่เลยคือ ลักษณะบ้านเรือน สถาปัตยกรรมแบบคนเมืองผสมจีนผสมโคโลเนียล มีทั้งบ้านแบบเรือนแพ มีทั้งตึกโคโลเนียลแท้ มีทั้งอาคารค้าขายพร้อมคอร์ตยาร์ดใหญ่โตอลังการเปี่ยมรสนิยม และเป็นย่านที่มีบ้านเรือนของกลุ่ม old money ชาวเชียงใหม่กลุ่มแรกๆที่ได้รับการศึกษาอย่างตะวันตกรสนิยมเลิศวิไลทั้งบ้าน การจัดสวน แลนด์สเคปสวย ลึกลับ ร่มรื่น ไม่ตะโกน ทว่าเร้นกายอยู่ในแมกไม้อย่างเงียบเชียบเหมือนจะถ่อมตัวแต่ก็ตะโกนคำว่า “ผู้ดีเก่า” ออกมาดังมาก
ภาพเช่นนี้จะได้เห็นก็ต่อเมื่อค่อยๆ เดินเที่ยวลัดเลาะไปในย่านหน้าวัดเกต หลังวัดเกต ซอกแซกไปเรื่อยๆ แล้วจะเห็นร่องรอยของลักษณะเมืองที่เป็นเมืองท่าภาคพื้นทวีปของเชียงใหม่อันประกอบด้วยผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ ภาษา ไม่ว่าจะเป็นพ่อค้าอังกฤษ คนพม่า จีนฮ่อ แขกอาหรับ อินเดีย ไทใหญ่ มิชันนารีอเมริกัน มุสลิมหลายสาขา รวมถึงจีนหลายแขนง ไหลำ แต้จิ๋ว จีนแคะ และหากรู้จักคนเก่าแก่ของกาดหลวงจะรู้ว่า พวกเขาพูดกันหลายภาษามานานแล้ว นั่นคือพูดทั้งภาษาคำเมือง ภาษาไทย ภาษาจีน ภาษาอังกฤษ การพูดสามหรือสี่ภาษาของคนในย่านการค้านั้นเป็นเรื่องสามัญปกติมากๆ
เชียงใหม่ที่ฉันรู้จักคุ้นเคยจึงไม่ใช่ช้าง สาวงามฟ้อนเล็บ และความเนิบช้าใดๆ แต่เป็นเมืองที่มีความหลากหายของวัฒนธรรมจากคนหลายเชื้อชาติ ศาสนา ภาษา และตกผลึกเป็นลักษณะ introvert ไม่เปิดเผยตัวตน ทว่ามี “เสียงสอง” หรือ บุคลิกที่ฝึกปรือมาไว้เพื่อรับมือกับ “คนนอก” นั่นคือมีลักษณะ
“ฉันจะเป็นคนเชียงใหม่ในแบบที่ตรงกับจินตนาการของเธอให้ก็ได้นะ”
และช่วยไม่ได้เลยที่แม้แต่คนเชียงใหม่ด้วยกันเองยังรู้สึกถึงลักษณะ “ไว้ตัว” บางประการของคนเชียงใหม่นี่แหละ เข้าถึงยาก รู้จักยาก และบ่อยครั้งที่เราไม่รู้หรอก “จริงๆเขารู้สึกยังไง”
มีหลายคนตั้งข้อสังเกตุว่า คนเชียงใหม่ปากหวานก้านเปรี้ยวเหมือนคนเกียวโตหรือเปล่านะ? ก็คล้ายแต่ไม่เหมือน
เราปากไม่จัดเท่าคนเกียวโต
กลับมาที่ย่าน “ผู้ดีเก่า” ของเรา โรงเรียนอนุบาลบ้านเด็กขายให้กลุ่มทุนระดับชาติไปเรียบร้อย เดี่ยวคงได้เห็นโรงแรมสวยๆ แต่ละแวกนี้ยังมีร้านเล็กร้านน้อย เช่นบ้านใครไม่รู้ตั้งเตาอั้งโล่มีหม้อนึ่งตั้งอยู่แล้วเขียนป้ายว่าขายบ๊ะจ่าง แน่นอนว่าบางวันก็ขาย บางวันก็ไม่ขาย
ฉันคงไม่สามารถให้พิกัดร้านใดๆได้ แค่อยากชวนให้มาเดินเที่ยวในย่านนี้ที่คนเชียงใหม่จะเรียกย่านหน้าวัดเกตุ บริติชเคาน์ซิล ถนนหน้าโรงเรียนปรินส์ฯ แล้วขยับไปย่านสุดฮิปของชียงใหม่ล่าสุดคือถนนสันป่าข่อย (อารมณ์คล้ายๆทรงวาด ตลาดน้อยที่กรุงเทพฯ)
ยังไม่แนะนำร้านอะไรเป็นพิเศษนะ อยากให้ลองมาเดินเองเจอเอง เซอร์ไพร้ส์เอง
Leave a Reply